داستان ایربگ از سال ۱۹۷۷ آغاز شد، وقتی جوان کلی بروک به کنگره آمریکا گفت نصب این بالش های هوا در خودروها مرگ ومیر ناشی از تصادفات رانندگی را تا ۴۰ درصد کاهش می دهد.

 

۲۱ سال بعد دوایت چایلدز ۲۹ ساله راننده فورد پیکاپ F۱۵۰ در ایالت اوهایو چراغ قرمز را رد کرد و با سرعتی در حدود ۱۵ تا ۱۶ کیلومتر در ساعت با خودروی دیگری تصادف کرد و فرزند دو ماهه اش که روی صندلی جلو نشسته در صندلی کودک در میان ایربگ گرفتار و کشته شد. پدر به قتل غیرعمد کودکش متهم شد، به این جرم که ایربگ را قبلا از کار نینداخته است. دوایت چایلدز در روز تولد فرزندش به دادگاه رفت و به سه سال زندان، پرداخت ۵۰۰ دلار جریمه و هزینه های دادرسی و لغو گواهینامه رانندگی اش محکوم شد.

ایربگ برای نجات جان سرنشینان طراحی شده است، اما گزارش ها نشان می دهند ظرف ۳۰ سال گذشته ایربگ ها در مواردی متعدد به قاتل آنها تبدیل شده اند. بر اساس گزارشی که در سال ۱۹۹۸ در آمریکا منتشر شد، ایربگ ها از اواخر دهه ۸۰ میلادی تا سپتامبر ۱۹۹۸ جان ۳ هزار و ۴۴۸ نفر را نجات داده اند و در همین مدت ۱۱۹ نفر از جمله ۱۶ کودک را کشته اند. اگر گزارش های تاییدنشده در مورد مسوولیت ایربگ ها در قتل ۴۰ نفر دیگر را هم در نظر بگیریم، یعنی ایربگ ها به ازای هر ۲۲ نفری که از مرگ رهانیده اند، جان ۱ نفر را گرفته اند! در ماه می سال گذشته میلادی گزارش دیگری از قتل توسط ایربگ منتشر شد: مردی میانسال در جریان یک تصادف کاملا عادی و به دلیل استنشاق محتویات ایربگ، از جمله پودر سفید درون آن، دو ماه بعد از تصادف درگذشت.

حقیقت آن است که تجربه ثابت کرده ایربگ ها تا به امروز چنان که باید از پس وظایفشان برنیامده اند. گواه هم اینکه در سال های اخیر عدم کارکرد درست و دقیق ایربگ ها یکی از شایع ترین دلایل فراخوان خودروها از سوی خودروسازان بزرگ دنیا بوده است. در سال ۲۰۱۲ فقط تویوتا و هوندا بیش از ۵/۱ میلیون خودرو را به دلیل نقص در ایربگ ها به نمایندگی هایشان فراخوانده اند. گزارش ها در همین سال از فراخوان ۱۸ برند دیگر خودرو مانند کرایسلر برای رفع این نقص خبر می دهند. ایربگ ها معمولا به ۳ روش ممکن است خود باعث ایجاد آسیب شوند:

آزاد شدن بالش در مواقع غیرضروری؛ این نقص معمولا به دلیل ایراد در نرم افزار کامپیوتری یا کارکرد غلط حسگرها و در واقع حساسیت بیش از اندازه آنها روی می دهد.

آزاد نشدن بالش در مواقع ضروری به دلایلی مشابه؛ نقص در نرم افزار یا کارکرد ناقص حسگرها

ایربگ هایی که درست نصب نشده اند و ناگهان و به طرزی غافل گیرکننده باز و در واقع منفجر می شوند و قطعه ای از آنها همچون پوشش پلاستیکی روی آن با شدت به صورت سرنشین برخورد می کند. به اینها باید این را هم اضافه کرد که حتی مواردی گزارش شده که ایربگ ها به موقع باز شده اند، اما چنان با شدت که خود موجب آسیب شده اند.

آنچه بر نگرانی ها می افزاید تعداد بالای این ایربگ ها در خودروهای امروز است که گاه از مرز ۳۰ هم عبور می کند. مدت هاست که ایربگ ها تنها مختص دو سرنشین جلو نیستند و نه تنها برای سرنشینان عقب هم نصب شده اند، بلکه ایربگ هایی جانبی در درهای خودرو هم نصب شده اند تا در همه جهات از برخورد سرنشین جلوگیری کنند. جنرال موتورز اخیرا در صندلی های عقب و جلوی خودروهایش ایربگ هایی اضافه نصب کرده تا در تصادف ها و تکان های شدید خودرو مانع برخورد سرنشینان با یکدیگر شوند. کارشناسان می گویند معلوم نیست با وجود نقص های فعلی که هنوز برطرف نشده اند و تعدد روزافزون ایربگ ها، واقعا چه سرنوشتی در انتظار سرنشینان خودروهاست. ضمن آنکه به رغم وجود چنین مشکلاتی، نصب ایربگ در سراسر دنیا از نظر قانونی یک ضرورت محسوب می شود.

البته خودروسازان هم برای مقابله با خطرات ناشی از نقص کارکرد ایربگ ها بیکار نبوده اند. آنها مدعی اند که هر روز مشغول بررسی نحوه کارکرد ایربگ ها و جستجو برای یافتن راه های کاهش خطرات احتمالی آنها هستند. «ایربگ های هوشمند» از جدیدترین نتایج این تلاش هاست؛ ایربگ هایی که شدت تصادف را تشخیص می دهند و سرعت و شدت باز شدن بالش را بر مبنای آن تنظیم می کنند. این ایربگ ها همچنین این توانایی را خواهند داشت تا با دریافت مشخصات فیزیکی سرنشین، مانند وزن و قد، درست و به اندازه کافی باز شوند.

همین کارشناسان توصیه هایی برای پرهیز از آسیب های احتمالی این منجی های نامطمئن دارند. آنها می گویند صندلی کودک را نباید روی صندلی جلوی خودرو ببندید و اگر هم چاره ای جز نشاندن آنها روی این صندلی ندارید، تا جایی که ممکن است صندلی را عقب بکشید. درصد بالایی از کودکانی که بر اثر باز شدن ناگهانی ایربگ ها کشته شده اند، در صندلی جلو قرار داشته اند. توصیه دیگر خاموش کردن ایربگ های اضافه است. از کار انداختن ایربگ در برخی کشورها و از جمله برخی ایالات آمریکا غیرقانونی است، اما تلاش هایی برای رفع این سد قانونی در کار است. بستن کمربند ایمنی توصیه همیشگی دیگر است. آسیب ناشی از کارکرد نادرست ایربگ به خصوص در ۶ یا ۷ سانتی متر نزدیک به ایربگ بسیار بیشتر است و بستن کمربند ایمنی سرنشین را حداقل در فاصله ۱۰ سانتی متری ایربگ قرار می دهد و مانع برخورد شدید او با قطعات یا بالش ایربگ می شود.

 

منبع: روزنامه دنياي اقتصاد